ورود    

 

Skip Navigation Links

بانک اطلاعات هنرمندانExpand بانک اطلاعات هنرمندان
واحدهای هنریExpand واحدهای هنری
چند رسانه ایExpand چند رسانه ای
جشنواره هاExpand جشنواره ها
درباره حوزه هنری استان زنجانExpand درباره حوزه هنری استان زنجان
استان زنجانExpand استان زنجان
صفحه نخست

 

دانلود موسیقی محلی

 

محققين و پژوهشگران؛ موسيقي آذربايجان را به پنج بخش عمده زير تقسيم مي كنند:
1-عاشق‌ها(عاشيقلار)
2- ترانه‌هاي ملي و مقام ها (خلق ماهينلاري و موغاملار)
3- موسيقي عزا و مذهبي (تعزيه موسيقي سي)
4- موسيقي كار و تلاش روزانه (امك ماهينلاري)
5- موسيقي عروسي و رقص‌هاي مربوطه (توي دويون موسيقي سي)

دستگاه ها و مقام هاي آذربايجان با داشتن زير و بم‌هاي به خصوص و حالات لطيف هر كدام گوياي دريايي از تحولات دروني مردم هستند. آن ها مانند هزاران مرواريد و جواهرات رنگارنگي هستند كه به طرز ماهرانه و به صورت مرتب به رشته كشيده شده باشند و خوانندگان بزرگي مانند مصطفي پايان، پروفسور بلبل، حاجي بابا حسين اف، عاليم قاسم اف و جبارقارياغدي اوغلي توانسته‌اند تاكنون مقام هاي موسيقي آذربايجان را به طور استادانه‌اي اجرا نمايند. ويژگي و مشخصات موسيقي ملي، سنتي و آذربايجاني در جهات و وجوه مختلفي متجلي مي شود. قديمي ‌ترين آلت موسيقي آذربايجان «ساز» است كه يكي ازآلات موسيقي كهن است كه قديمي ‌ها به آن «قوپوز» مي‌گفتند و امروز به «ساز» معروف شده است. عاشق‌هاي آذربايجان از ديرباز«ساز» مي‌نوازند و بعدها كمانچه «دايره» (قاوال) «قاراني» (كلارينت) «طبل»، «سرنا» و حتي بعضي سازهاي ملل ديگر مانند: ويلن، قانون و پيانو نيز وارد موسيقي آذربايجان شد كه مورد استفاده عاشق ها قرار مي گيرد. ترانه‌هاي عاميانه، آوازها و افسانه‌هاي حماسي- عشقي و اخلاقي نماينده ي روح هنري ملت ها و بيان گر تمام احوال و روحيات و درحقيقت صداي دروني هر قومي است.
درباره ي نوازندگان و خوانندگان سازهاي موسيقي منطقه آذربايجان كه عاشيق ناميده مي شوند، بايستي گفت: عاشق يا عاشيق فردي خوش قريحه، شيرين بيان، هنرمند، خوش صدا و داراي ذوق شاعري است به عبارت ديگر عاشيق هم شعر مي سرايد، هم ساز مي ‌نوازد هم داستان نقل مي ‌كند و هم آواز مي ‌خواند.
ساز عاشيق عبارت است از يک آلت موسيقي به نام ساز، ساز عاشيق از دو قسمت عمده دسته و كاسه تشكيل شده كه به 7 الي 9 سيم از جنس فولاد و آلياژ سخت نقره، خرک‌هاي استخواني بالا و پايين و كوک كننده‌ هاي سيم‌ها مجهز است، دسته ساز از چوب گردو يا يک نوع درخت جنگلي به نام «اولاس» و «كاسه ساز» از چوب درخت توت به دليل انعطاف پذيري و پرطنين‌تر شدن صدا ساخته مي ‌شود. ساز عاشيق داراي 14 پرده است كه پرده‌ها به وسيله چلله گوسفند و يا نخ پلاستيكي محكم از هم جدا مي ‌شوند. در طول تاريخ در همه جاي آذربايجان عاشيق‌ها در عروسي ‌ها شركت داشته‌اند. آهنگ‌هاي عاشقي به گفته عاشيق‌ها 72 آهنگ است ولي بعضي ‌ها تا 144 آهنگ نيز گفته‌اند كه به دسته‌هاي حماسي، عشقي، اخلاقي اجتماعي، وصف حال و روايت تقسيم مي ‌شوند. در بخش حماسي، عاشق‌ها با نواختن آهنگ‌هاي تند و مهيج مانند جنگ كوراوغلو، دبل جنگي، شاه سئوني و دويمه كرم اشعاري را از زبان قهرمانان آذربايجان مي‌خوانند و شنوندگان را به دفاع از آرمان هاي ديني - انساني و وطن دوستي تشويق مي ‌نمايند.
در بخش عشقي نيز عاشيق‌ها با آهنگ‌هاي عاطفي تر و شاد مثل تجنيس، گوز، للمه، دستان، جليلي و قهرماني و نخجواني، اشعارعشقي خود را در وصف الهي، وطن، يار، ائمه اطهار و هر آن چه كه به آن عشق مي ‌ورزند؛ مي ‌خوانند. دربخش اخلاقي و اجتماعي هم اشعاري در وصف صفت‌هاي پسنديده سخنان نصيحت آميز و طريقه آداب و معاشرت خوب با آهنگ‌هاي دلنشين تاجري، امرامي، ديوان، تجنيس، اكبري و غيره خوانده مي ‌شود. وصف حال و روايت نيز ازديگر بخش هاي موسيقي عاشيق‌ها است كه در اين قسمت عاشيق‌ها با اشعار دل نشين از خاطرات و حال و روز خودشان و ايل و طايفه و وطن خود تعريف مي ‌كنند.
 
يكي از خصيصه‌هاي بارز موسيقي آذربايجاني بديهه گويي و بديهه نوازي است. اين خصيصه به مجري آهنگ اجازه مي ‌دهد كه نيروي فانتزي و قوه خيال خويش را در مقياس وسيعي به كاراندازد و درعرصه پهناوري؛ توسن خيال و تصور را به تاخت و تاز وادارد و با مهارتي خارق‌العاده؛ ضمن رعايت كامل اصول فني موسيقي بي ‌درنگ و في البداهه به مايه موسيقي در حد امكانات تغيير شكل بدهد.
بديهه سرايي نه فقط در متن موسيقي آذري بلكه در نحوه ي اجراي آن نيز به طور گسترده‌اي به كار مي ‌رود كه حد و ميزان بديهه سرايي و تعداد لحظات و دفعات پرداختن به بديهه با قدرت و تصميمات هنرمندان مجري است. يكي از خصوصيات بديهه سرايي آن است كه چون هر بديهه در نوع خود تک و تكرار ناشدني است در نتيجه موجب پيدايش تازگي و حالات نوين درتغييرات ملوديک موسيقي مي ‌شود. مايه غم در همه قسمت‌هاي موسيقي آذربايجان حتي رينگ‌هاي ريتميک و شاد نفوذ كرده است و علت آن نيز به گفته «هابيل عليف» (استاد كمانچه و از هنرمندان برجسته آذربايجان) همان مظلوميت‌هاي تاريخي اين ديار است. در شادترين موزيک آذري و آ‌وازهاي آذري مايه غم به خوبي حس مي شود به عنوان نمونه آهنگ رقص «لزگي» از تندترين آهنگ‌هاي آذري است ولي با اين حال يک غم و اندوه پنهاني درآن نهفته است. مراسم رقص لزگي يا تاقايتاثي داراي چندين حركت آرام و تند است كه ابتدا با حركاتي آرام و سپس تند و ريتميک اجرا مي شود. همراه با رقص لزگي 3 نت 4 تايي نواخته مي شود كه گويند؛ همان باله مشهور آذربايجان است و نيز حركات موزون نازالما (ناز نكن) و كوراوغلي (قهرمان مبارزه با ظلم و ستم) توسط هنرمندان آذري و با حركاتي تند و گاه آرام كه بلافاصله با چرخش سريع تغيير ريتم داده و چرخ ها و پرش ها با نواي سرنا و دهل و با لباس هاي خاص و بسيار شكيل و زيبا در رنگ هاي گوناگون(اغلب مشكي) با چكمه براق تا به زير زانو و با كلاهي از پشم سپيد، همراه با بالاپوشي سبک و چسبيده به بدن و شلواري تنگ و چسبان و مناسب براي هر گونه حركت آغاز مي شود. اعضاي گروه رقص لزگي معمولا بين 8 تا 12 نفر است.
موسيقي عزا و مذهبي (اوخشاماها) نيز اغلب در قالب«باياتي» سروده شده‌اند كه به آن ها«باياتي ها»‌ مي ‌گويند كه زنان صاحب عزا آن ها را در مجالس سوگواري با آهنگ مخصوص مي ‌خوانند و حاضرين با شنيدن آن ها و گريه زاري تسكين مي‌يابند.
موسيقي كار و تلاش روزانه (امک ماهينلاري) نيز غالبا بدون نواختن موزيک و گاهي اوقات در صورت ريتميک بودن آن با دست زدن اطرافيان اجرا مي ‌شود. اين نوع موسيقي اغلب در مراسم سمنوپزي اوايل بهار، قيمه درست كردن، خوابانيدن كودك در گهواره، مهماني ‌هاي عصرانه و شبانه، شخم زدن زمين و كوبيدن خرمن، هنگام بافتن فرش، گليم و غيره اجرا مي ‌شود. مادران هنگام خوابانيدن نوزادانشان با نواي شيرين و لطيف مادرانه روي دستگاه هاي شور- دشتي و گاهي سه گاه، باياتيي هاي مخصوص لالايي (لايلالار) را ترنم مي ‌كنند.
آهنگ‌هاي عروسي و رقص‌هاي مربوطه (توي و دويون موسيقي سي) از شور و حال زيادي برخوردارهستند و تک آياق، ايكي آياق، سوبولاغي و دورد آياق آهنگ‌هاي نسبتا آرام اين رشته رقص‌ها هستند كه فاميل نيز مي ‌توانند در صورت نبودن افراد بيگانه در محفل خصوصي اين رقص‌ها را انجام دهند. پس از آن نوبت رقص‌هاي تند مردانه مثل نرمه، بندي، شيخاني، يارگوزهل، و آهنگ‌هاي ديگر مي ‌رسد. در سراسر مناطق آذري نشين کم تر منطقه اي را مي توان يافت كه جشن ها و مراسم هايشان بدون موسيقي و رقص آذري انجام شود. شنيدن موسيقي آذري و اجراي عاشيق ها يكي از مهم ترين و با ارزش ترين جاذبه هاي فرهنگي استان زنجان به شمار مي رود.


 

موسیقی محلی استان زنجان

موسيقي منطقه ي زنجان همان موسيقي آذري است. موسيقي بومي آذري ‌ها در وجود «عاشيق‌ها» خلاصه مي ‌شود. موسيقي سنتي آذري، بازتاب مهم ترين وجوه و جوانب زندگي مردم است. درفولكلور موزيكال آذربايجان احوال و روحيات مردم گذشته اين ديار با طرز بسيار لطيفي ترنم مي شود. غم، شادي، هجران، وصال موفقيت‌ها، شكست‌ها و قهرماني ‌ها همه و همه دراين گنجينه موزيكال متجلي است. شيوه بديهه خواني، روش نواختن، اجرا، آراستگي ‌هاي ملوديک و داشتن حالات ويژه مخصوص به خود هماهنگي و اسلوب خاص و پختگي و مطلوب بودن صداها از خواص جدايي ناپذير موسيقي اين مرز و بوم است.

وب ‌سایت حوزه ‌هنری استان زنجان | نقشه سايت